Şəkər xəstələri bu 10 qaydanı bilməlidir

Diabet müasir dövrdə geniş yayılan xroniki xəstəliklərdən biridir. Bu xəstəliklə yaşayan insanların sağlamlığını qoruması üçün yalnız dərman qəbul etməsi kifayət deyil. Qidalanma, fiziki aktivlik, qan şəkərinin müntəzəm ölçülməsi və həkim nəzarəti diabetin idarə olunmasında mühüm rol oynayır.
ilkinxeber.az informasiya agentliyinin araşdırmasına görə, diabet xəstələri gündəlik həyatlarında bir sıra vacib qaydalara əməl etməklə xəstəliyin yaratdığı ağırlaşmaların riskini azaltmağa çalışa bilərlər.
İlk növbədə qan şəkərinə nəzarət edilməlidir. Qlükoza səviyyəsinin nə qədər tez-tez ölçülməsi xəstənin diabet tipindən və aldığı müalicədən asılıdır. Ölçmə nəticələrinin qeyd edilməsi həm xəstəyə, həm də həkimə vəziyyəti daha düzgün qiymətləndirməyə imkan verir.
İkinci vacib məsələ dərmanların düzgün qəbul edilməsidir. Xəstə özünü yaxşı hiss etdiyi üçün insulin və ya digər diabet dərmanlarını özbaşına dayandırmamalıdır. Müalicədə hər hansı dəyişiklik yalnız həkimlə məsləhətləşdikdən sonra edilməlidir.
Qidalanma da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şəkərli içkilər, əlavə şəkər və yüksək dərəcədə emal olunmuş məhsullar mümkün qədər məhdudlaşdırılmalıdır. Tərəvəz, paxlalılar, tam taxıllar və digər qidalı məhsullardan ibarət balanslı rasiona üstünlük verilməsi tövsiyə olunur. Diabet xəstəsinin bütün karbohidratları tamamilə qida rasionundan çıxarması isə düzgün yanaşma deyil.
Fiziki aktivlik də diabetin idarə olunmasına kömək edir. Müntəzəm gəzinti və digər uyğun fiziki fəaliyyətlər qan şəkərinin nəzarətdə saxlanmasına, çəkinin idarə edilməsinə və ürək-damar sağlamlığının qorunmasına müsbət təsir göstərə bilər. Lakin xüsusilə insulin və ya qan şəkərini aşağı salan dərman qəbul edən şəxslər fiziki aktivlik planını həkimlə müzakirə etməlidirlər.
Diabet xəstələri ayaqlarına da xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Ayaqlarda yara, kəsik, qabarcıq, qızartı, şişkinlik və digər dəyişikliklər mütəmadi yoxlanmalıdır. Kiçik görünən yara belə diabet zamanı ciddi problemə çevrilə bilər.
Göz müayinələri də unudulmamalıdır. Diabet uzun müddət nəzarətsiz qaldıqda göz damarlarına zərər verə və görmə problemlərinə səbəb ola bilər. Buna görə göz müayinələri həkimin tövsiyə etdiyi müddətlərdə aparılmalıdır.
Xəstələr arterial təzyiq, xolesterin və böyrək sağlamlığına da nəzarət etməlidirlər. Diabet ürək-damar və böyrək xəstəliklərinin yaranması riskini artırdığı üçün yalnız qanda şəkərin səviyyəsinə diqqət yetirmək kifayət deyil.
Siqaretdən uzaq durmaq da mühüm qaydalardan biridir. Tütün istifadəsi damarların zədələnməsini və diabetlə əlaqəli ağırlaşmaların riskini artıra bilər.
Diabet xəstəsi HbA1c kimi göstəriciləri də həkimin tövsiyəsinə uyğun olaraq yoxlatdırmalıdır. Bu analiz müəyyən müddət ərzində qan şəkərinə nəzarətin ümumi vəziyyəti barədə məlumat verir.
Nəhayət, xəstə həm aşağı, həm də yüksək qan şəkərinin əlamətlərini tanımağı bacarmalıdır. Güclü halsızlıq, çaşqınlıq, huşun dəyişməsi, qusma, nəfəs almaqda çətinlik və digər ciddi simptomlar yarandıqda vaxtında tibbi yardım almaq vacibdir.
Diabet diaqnozu normal həyatın mümkün olmadığı anlamına gəlmir. Əsas məsələ xəstəliyə məsuliyyətlə yanaşmaq, müalicəyə riayət etmək, qidalanmaya və fiziki aktivliyə diqqət yetirmək və mütəmadi tibbi nəzarətdən keçməkdir.
Unutmaq olmaz ki, diabetlə mübarizədə ən təhlükəli yanaşmalardan biri xəstəliyə laqeyd münasibətdir. Qan şəkərinə nəzarət, düzgün qidalanma, hərəkət və həkim nəzarəti diabetlə sağlam və aktiv həyatın əsas şərtlərindəndir.
Qeyd edək ki, bu məlumat maarifləndirici xarakter daşıyır. Dərman, insulin, qidalanma və fiziki aktivliklə bağlı fərdi qərarlar həkimlə məsləhətləşmə əsasında qəbul edilməlidir.