Son illərdə Azərbaycanda və ümumilikdə dünyada boşanma halları ilə bağlı tendensiyalar cəmiyyətin sosial strukturunda baş verən dəyişiklikləri daha aydın şəkildə ortaya çıxarır. Ailə institutunun transformasiyası, iqtisadi faktorlar, sosial münasibətlərin dəyişməsi və fərdi seçimlərin ön plana çıxması bu prosesin əsas səbəbləri sırasında göstərilir.
Boşanma yalnız hüquqi bir prosedur kimi deyil, həm də dərin sosial və psixoloji nəticələr doğuran kompleks bir hadisədir. Bu prosesin artması cəmiyyətin ən kiçik sosial vahidi olan ailənin sabitliyi ilə bağlı sualları da gündəmə gətirir.
İLKİNxeber.az informasiya agentliyinin əməkdaşı Lamiyə Turqayın araşdırması göstərir ki, boşanma hallarının artmasında iqtisadi çətinliklər, sosial münasibətlərin dəyişməsi və psixoloji faktorlar əsas rol oynayır. Ailələr arasında yaranan maddi gərginlik, gündəlik xərclərin artması və sosial rifahın qeyri sabitliyi münasibətlərə birbaşa təsir göstərir. Bununla yanaşı, müasir dövrdə fərdi azadlıqların ön plana çıxması və şəxsi xoşbəxtlik anlayışının güclənməsi də ailə institutunda yeni davranış modelləri formalaşdırır.
Araşdırma onu da göstərir ki, ünsiyyət problemləri, emosional uzaqlaşma, qarşılıqlı etimadın zəifləməsi və ailədaxili konfliktlərin həll edilməməsi boşanma qərarlarını sürətləndirən əsas psixoloji amillər sırasındadır. Bu hallar çox vaxt münasibətlərin bərpasını mümkünsüz edir və tərəfləri ayrılıq qərarına gətirib çıxarır.
Sosioloqlar bildirirlər ki, boşanma hadisələrinin artması eyni zamanda cəmiyyətin inkişaf göstəricisi kimi də qiymətləndirilə bilər. Belə ki, insanlar artıq zorakı və ya qeyri sağlam münasibətləri davam etdirmək əvəzinə daha şüurlu və fərdi seçimlərinə uyğun qərarlar verməyə üstünlük verirlər. Lakin bu tendensiyanın uzunmüddətli sosial nəticələri də diqqətlə analiz edilməlidir.
İctimai ekspertlərin fikrincə, ailə institutunun qorunması üçün maarifləndirmə işlərinin gücləndirilməsi, psixoloji dəstək xidmətlərinin genişləndirilməsi və sosial rifahın artırılması vacib istiqamətlərdəndir. Əks halda boşanma hallarının artması cəmiyyətin demoqrafik və sosial balansına mənfi təsir göstərə bilər.
Nəticə olaraq, boşanma yalnız iki insanın ayrılığı deyil, eyni zamanda iqtisadi, sosial və psixoloji faktorların kompleks şəkildə təsir etdiyi çoxşaxəli bir sosial prosesdir. Bu səbəbdən məsələyə həm fərdi, həm də ictimai səviyyədə yanaşmaq zəruridir.
