İnsanların üzünə baxıram. Küçədə, avtobusda, mağazada, kafedə, iş yerində… Üzlər danışır. Adam heç nə demədən də dərdini göstərir. Gülənlərin də gözlərinin dərinliyində qəribə bir yorğunluq var. Elə bil hamı nəyisə gözləyir, amma nəyi gözlədiyini özü də bilmir.
Bu ölkədə varlı da özünü xoşbəxt hiss etmir, kasıb da. Pulun içində yaşayan adamın başqa dərdi var, pul çatışmazlığından əziyyət çəkənin başqa. Birinin qorxusu sahib olduqlarını itirməkdir, o birinin arzusu heç olmasa sabahı necə keçirəcəyini düşünməmək. Nəticədə hər ikisi eyni hissin qarşısında dayanır. Narahatlıq.
Bəlkə də bizim əsas problemimiz kasıblıq deyil. Bəlkə əsas problemimiz içimizdəki rahatlığın yox olmasıdır.
İnsan çox şeyə sahib ola bilər. Ev, maşın, vəzifə, pul, nüfuz… Amma gecə başını yastığa qoyanda beyninin içində savaş gedirsə, bütün bunların qiyməti azalır. İnsan öz evində belə özündən qaçmağa başlayır.
Kasıbın dərdi daha görünəndir. Süfrəsinə baxırsan, hesabını görürsən, borcunu bilirsən. Varlının dərdi isə çox vaxt görünmür. Onun böyük evi var, amma evində rahatlıq yoxdur. Pulu var, amma etibar etdiyi adam azdır. Ətrafında insanlar çoxdur, amma özünü tək hiss edir.
Ən ağrılısı budur ki, biz xoşbəxtliyi gələcəyə təxirə salmışıq.
Deyirik ki, bir az pulum olsun, xoşbəxt olacağam. Evimi dəyişsəm, rahatlayacağam. Maşın alsam, həyatım düzələcək. Borcum bitsə, nəfəs alacağam. Uşağım yaxşı iş tapsa, ürəyim rahat olacaq. Vəzifəm yüksəlsə, özümü yaxşı hiss edəcəyəm.
Sonra həmin şeylərin bir çoxuna sahib oluruq. Amma xoşbəxtlik yenə gəlmir.
Çünki problem sahib olduqlarımızda deyil. Biz xoşbəxtliyi bir əşya kimi axtarırıq. Halbuki xoşbəxtlik insanın içində qurduğu münasibətdir. Həyata, özünə, sevdiklərinə və itirdiklərinə münasibəti.
Biz özümüzü başqalarının həyatı ilə müqayisə etməkdən də yorulmuşuq. Sosial şəbəkələr bu xəstəliyi daha da dərinləşdirib. Orada hamı xoşbəxtdir. Hamının süfrəsi zəngindir, hamının səfəri gözəldir, hamının ailəsi mehribandır. Hamı gülür.
Sonra telefonun ekranını söndürürük və öz həyatımıza qayıdırıq.
Orada isə başqa mənzərə var.
Borclar var. Narahatlıq var. Gecə yuxusuzluğu var. Sabah qorxusu var. Deyilməmiş sözlər var. Bağışlanmamış insanlar var. İtirilmiş yaxınlar var. Vaxtında yaşanmamış həyat var.
İnsan ən çox da yaşaya bilmədiyi həyatın yasını tutur.
Bəlkə ona görə üzlərimiz yorğundur.
Biz uşaqlıqdan böyüməyə tələsdik. Sonra işləməyə, qazanmağa, ev almağa, pul yığmağa, hamının gözündə uğurlu görünməyə çalışdıq. Amma bir gün geri baxanda gördük ki, həyatın özü əlimizdən keçib gedib.
Biz yaşamağı gələcəyə saxlamışıq.
Və gələcək gələndə onun adı artıq keçmiş olur.
Xoşbəxtlik bəlkə də böyük bir şey deyil. Səhər oyandığında yanında sevdiyin adamın nəfəsini eşitməkdir. Ananın səsini telefonda eşidə bilməkdir. Bir dostla heç nə danışmadan oturub çay içməkdir. Borcsuz bir gecənin rahatlığıdır. Öz vicdanınla tək qalanda utanmamaqdır.
Bəzən insanın çox pula yox, çox az qorxuya ehtiyacı var.
Biz isə qorxularımızı böyüdürük. İtirməkdən, qocalmaqdan, xəstələnməkdən, kasıblaşmaqdan, tək qalmaqdan, başqalarının fikrindən qorxuruq.
Sonra da özümüzə sual veririk, niyə xoşbəxt deyilik?
Çünki xoşbəxtlik üçün təkcə yaşamaq kifayət etmir. İnsan öz həyatında nəfəs ala bilməlidir.
Bu gün küçədə üzlərə baxın. Heç kimin cibinə baxmayın. Maşınına, evinə, geyiminə də baxmayın. Sadəcə üzünə baxın.
Varlı ilə kasıb arasındakı fərqin çox azaldığı bir yer var. İnsan üzündə.
Orada hər şey görünür.
Qorxu da, yorğunluq da, peşmanlıq da, tənhalıq da.
Və bəlkə də ən böyük faciəmiz budur. Bizim çoxumuzun həyatı var, amma həyatımızdan zövq almağa halımız yoxdur.
İnsan nə vaxt xoşbəxt olur?
Bəlkə də sahib olduqlarını saymağı dayandırıb itirmədiklərinin qədrini bilməyə başlayanda.
Bəlkə də xoşbəxtlik həyatın bizə verdiyi şey deyil. Həyatın içində görə bildiyimiz işıqdır.
Amma bunun üçün əvvəlcə içimizdəki qaranlıqla üz-üzə gəlmək lazımdır.
İnsan özündən qaçdığı müddətdə dünyanın heç bir yerində xoşbəxt ola bilməz.
