İlkin Şakiroğlu yazır – Bilal Alarlı haqqında düşündüklərim

Bilal Alarlının adını eşidəndə mənim gözümün qarşısına ilk növbədə bir alim gəlmir, bir şair də gəlmir. Mənim üçün Bilal Alarlı öz torpağının ağrısını, sevincini, yaddaşını özü ilə daşıyan bir ziyalıdır. Alar onun doğulduğu kənddir. Amma illər keçdikcə Alar onun adının bir hissəsinə çevrildi. Bilal Hüseynov deyəndə bir adamı tanıyırsan, Bilal Alarlı deyəndə isə həmin adamın arxasında bir kəndi, bir bölgəni, bir yaddaşı görürsən. Məncə, insanın öz doğulduğu yerə münasibəti onun xarakterindən çox şey deyir. Kimlərsə böyüdükcə doğulduğu yerdən uzaqlaşır, kimlərsə isə uzaqlaşdıqca həmin torpağa daha çox bağlanır. Bilal Alarlının yolu ikinci yoldur. O, ömrünü təkcə yazmağa həsr etmədi. Araşdırdı, topladı, yazdı, öyrətdi. Folklorun arxasınca getdi. İnsanların yaddaşında qalan sözləri topladı. Çünki bilirdi ki, xalqın tarixini yalnız arxivlərdə axtarmaq olmaz. Bir kənd qocası da tarixdir, bir bayatı da tarixdir, nənənin söylədiyi bir əfsanə də tarixdir. Mənim üçün Bilal Alarlının ən böyük xidmətlərindən biri də budur. O, unudulmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalan sözləri yaddaşa qaytarmağa çalışdı. Bu işin qarşılığında nə qədər şöhrət qazanmaq olar, bilmirəm. Amma bunun böyük mənəvi məsuliyyət olduğunu bilirəm. Bilal müəllimin həyatında elə səhifələr də var ki, onları bir neçə cümlə ilə keçmək mümkün deyil. Milli Azadlıq Hərəkatında iştirakı, yaşadığı təqiblər, həbs həyatı onun həyat yolunun ağır tərəfləridir. O illər onun yaddaşında qaldı, yazdıqlarına da öz izini saldı. Zaman dəyişdi. Dövr dəyişdi. Amma insanın yaşadığı ağrı yaddaşdan asanlıqla silinmir. Bəlkə də elə buna görə onun yazılarında həyatın yalnız gözəl tərəfləri yoxdur. Orada insan var, torpaq var, tarix var, itkilər var, mübarizə var. Mən Bilal Alarlını həm də Cənub bölgəsinin söz yaddaşını qoruyan adamlardan biri kimi görürəm. Çünki Bakıda oturub bölgədən danışmaq başqa şeydir, illərlə kənd-kənd gəzib insanların yaddaşında yaşayan sözləri toplamaq tamam başqa. Bu zəhmətdir. Bu səbirdir. Bu, gördüyün işə inanmaqdır. Bu gün Bilal Alarlının 68 yaşı tamam olur. 68 yaş… İnsanın həyatına dönüb baxması üçün kifayət qədər uzun zamandır. Geridə qalan illərə baxanda insan özünə bir sual verir: Mən nə etdim? Bilal müəllimin bu suala cavabı var. Kitabları ilə. Şeirləri ilə. Araşdırmaları ilə. Topladığı folklor nümunələri ilə. Tələbələri ilə. Yazdığı sözlərlə. Məncə, yazı adamı üçün bundan böyük cavab yoxdur. Çünki vaxt gəlir, insanın adı çəkilir və onun haqqında danışanların sayı azalır. Amma yazdıqları qalırsa, həmin adam tamamilə getmir. Bilal Alarlının da sözü qalacaq. Aların adı ilə yazdığı tarix qalacaq. Cənubun yaddaşından topladığı sözlər qalacaq. Özündən sonra qoyduğu ədəbi iz qalacaq. Bu gün mən Bilal müəllimi doğum günü münasibətilə təbrik edərkən ona yalnız can sağlığı arzulamıram. Arzulayıram ki, qələmindən çıxacaq hələ çox söz olsun. Çünki bizim sözə ehtiyacımız var. Xüsusən də öz torpağının sözünü yazan adamlara. Bilal müəllim, doğum gününüz mübarək. 68 yaşınız mübarək olsun. Sizin ömrünüzə ən gözəl təbrik yenə sözünüz olsun.