Son illərdə dünyanın müxtəlif ölkələrində daşqınlar, güclü yağışlar, quraqlıqlar, meşə yanğınları, istilik dalğaları və tropik fırtınalar daha çox diqqət çəkir. ilkinxeber.az informasiya agentliyinin araşdırmasına görə, bu prosesin əsas səbəblərindən biri qlobal iqlim dəyişiklikləridir. Yer kürəsinin orta temperaturunun yüksəlməsi atmosferdə və okeanlarda gedən prosesləri dəyişdirir, nəticədə bir sıra ekstremal hava hadisələrinin intensivliyi artır.
İqlimin istiləşməsi atmosferin daha çox su buxarı saxlamasına səbəb olur. Bu isə ayrı-ayrı ərazilərdə qısa müddət ərzində daha güclü yağışların yağmasına, sel və daşqınların yaranmasına gətirib çıxara bilir. Digər tərəfdən, yüksək temperatur torpaqdan suyun daha sürətlə buxarlanmasına səbəb olur. Yağıntıların azalması ilə birlikdə bu proses uzunmüddətli quraqlıqları və su çatışmazlığını daha da ağırlaşdırır.
Meşə yanğınlarının genişlənməsində də yüksək temperatur və quraqlıq mühüm rol oynayır. Quru meşələr alovlanmaya daha həssas olur və güclü küləklər yanğının böyük ərazilərə yayılmasını sürətləndirir. Meşələrin qırılması və torpaqlardan düzgün istifadə edilməməsi isə təbii ekosistemlərin belə hadisələrə qarşı müqavimətini zəiflədir.
Problemin digər mühüm tərəfi sürətli şəhərləşmədir. İnsanların çay vadilərində, sahilyanı ərazilərdə və digər riskli zonalarda məskunlaşması təbii hadisələrin nəticələrini ağırlaşdıra bilir. Şəhərlərdə yaşıllıqların azalması, beton örtüklərin genişlənməsi və suyun təbii axın yollarının bağlanması güclü yağışları daha dağıdıcı edir.
Dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi də sahilyanı yaşayış məntəqələri üçün ciddi təhlükə yaradır. Okeanların istiləşməsi və buzlaqların əriməsi sahilyanı ərazilərdə daşqın və fırtına risklərini artırır.
Təbii fəlakətlərin qarşısını tamamilə almaq mümkün deyil. Lakin onların insan həyatına və iqtisadiyyata vurduğu zərəri azaltmaq mümkündür. Bunun üçün erkən xəbərdarlıq sistemlərinin gücləndirilməsi, düzgün şəhərsalma, meşələrin qorunması, su ehtiyatlarından səmərəli istifadə və iqlim dəyişməsinin sürətini azaltmağa yönəlmiş tədbirlər mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Mövcud mənzərə göstərir ki, məsələ yalnız təbiətdə baş verən dəyişikliklərdən ibarət deyil. İnsan fəaliyyəti də risklərin artmasına ciddi təsir göstərir. Qarşıdakı illərdə əsas məsələ təbii fəlakətlərin qarşısını almaqdan çox, onların baş verəcəyi təqdirdə cəmiyyətin nə qədər hazırlıqlı olmasıdır.
