Arterial təzyiqin yüksək olması uzun müddət heç bir ciddi əlamət yaratmadan orqanizmə zərər verə bilən problemlərdən biridir. Nəzarətsiz qalan hipertoniya ürək-damar sistemi, beyin, böyrəklər və digər orqanlarla bağlı ağırlaşmaların riskini artırır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, yüksək təzyiqin idarə olunmasında sağlam həyat tərzi və həkim tərəfindən təyin edilən müalicəyə riayət mühüm rol oynayır.
“ilkinxeber.az” informasiya agentliyinin araşdırmasına görə, təzyiq problemi olan insanların ilk növbədə öz göstəricilərini mütəmadi izləməsi vacibdir. Ev şəraitində ölçmə zamanı avtomatik, üst qoldan ölçən cihazlardan istifadə etmək, ölçmədən əvvəl ən azı 5 dəqiqə sakit oturmaq, danışmamaq və qolu ürək səviyyəsində saxlamaq tövsiyə olunur. Ölçmədən əvvəl 30 dəqiqə ərzində siqaret çəkmək, kofein qəbul etmək və fiziki məşq etmək nəticəyə təsir göstərə bilər.
Duz qəbuluna diqqət edilməlidir. Həddindən artıq duz arterial təzyiqin yüksəlməsinə təsir edən əsas qidalanma amillərindən biridir. Menyuda tərəvəz və meyvələrə, tam taxıllı məhsullara və daha sağlam qida seçimlərinə üstünlük vermək, duzlu və yüksək dərəcədə emal olunmuş məhsulların qəbulunu azaltmaq tövsiyə edilir.
Fiziki aktivlik də mühüm şərtdir. Ürək-damar sistemi üçün uyğun müntəzəm fiziki fəaliyyət təzyiqin idarə olunmasına kömək edə bilər. Bununla yanaşı, artıq çəki varsa, onun tədricən azaldılması da faydalıdır. Fiziki fəaliyyətin növü və intensivliyi insanın yaşına və sağlamlıq vəziyyətinə uyğun seçilməlidir.
Siqaretdən uzaq durmaq, alkoqol qəbulunu məhdudlaşdırmaq və stressi idarə etmək də vacibdir. Bu amillər qan təzyiqinə və ümumi ürək-damar riskinə təsir göstərə bilər.
Təzyiq dərmanı qəbul edən şəxslər isə preparatın dozasını özbaşına dəyişməməli və dərmanı həkimlə məsləhətləşmədən dayandırmamalıdır. Hətta insan özünü yaxşı hiss etdikdə belə müalicənin kəsilməsi təzyiqə nəzarəti poza bilər. Reseptsiz dərman və qida əlavələri qəbul etməzdən əvvəl də həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşmək məqsədəuyğundur, çünki bəzi preparatlar təzyiqi yüksəldə və ya qəbul edilən dərmanlarla qarşılıqlı təsir göstərə bilər.
Təzyiq 180/120 mm civə sütunundan yuxarı qalxarsa, bir dəqiqə gözləyib yenidən ölçmək lazımdır. Göstərici yenə yüksəkdirsə və sinə ağrısı, nəfəs darlığı, kürək ağrısı, keyimə və ya zəiflik, görmədə dəyişiklik, danışmaqda çətinlik kimi əlamətlər varsa, bu, təcili tibbi yardım tələb edən vəziyyət ola bilər. Belə halda gözləmək olmaz.
Təzyiq xəstələri üçün əsas məqsəd yalnız göstəricinin yüksəldiyi zaman onu aşağı salmaq deyil, uzunmüddətli nəzarəti təmin etməkdir. Bunun üçün müntəzəm ölçmə, düzgün qidalanma, fiziki aktivlik, həkimin təyin etdiyi müalicəyə riayət və tibbi müayinələrin vaxtında aparılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Qeyd etmək lazımdır ki, konkret təzyiq hədəfi insanın yaşından, yanaşı xəstəliklərindən və ümumi ürək-damar riskindən asılı olaraq dəyişə bilər. Buna görə dərman və müalicə rejimi fərdi şəkildə həkim tərəfindən müəyyənləşdirilməlidir.
“ilkinxeber.az” informasiya agentliyi oxuculara sağlamlıqları ilə bağlı davamlı və izahlandırıcı məlumatları təqdim etməyə davam edir.
