Son illərdə Azərbaycanda və ümumilikdə dünyada informasiya axını əvvəlki dövrlərlə müqayisədə misli görünməmiş dərəcədə sürətlənib. Sosial şəbəkələr, xəbər saytları və müxtəlif rəqəmsal platformalar sayəsində xəbər əldə etmək asanlaşıb. Lakin bu bolluqla yanaşı, cəmiyyətin informasiya xəbərlərinə etibarı məsələsi də ciddi sosial problemə çevrilib.
İLKİNxeber.az informasiya agentliyinin apardığı müşahidələr göstərir ki, vətəndaşlar artıq hər xəbərə eyni səviyyədə inanmır. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə yayılan informasiyaların böyük bir hissəsi filtrsiz şəkildə yayıldığı üçün insanlar daha çox şübhə ilə yanaşmağa başlayıblar. Bu isə ümumi informasiya mühitində etimadın zəifləməsinə gətirib çıxarır.
Ekspertlərin fikrincə, bu vəziyyətin əsas səbəblərindən biri informasiya mənbələrinin çoxalmasıdır. Əvvəllər əsas xəbər mənbələri televiziya və qəzetlər idisə, indi hər bir istifadəçi həm yayıcı, həm də istehlakçı rolundadır. Bu da bəzən yanlış və yoxlanılmamış məlumatların sürətlə yayılmasına şərait yaradır.
Digər tərəfdən, son illərdə dezinformasiya və saxta xəbərlərin artması cəmiyyətdə “hər xəbərə şübhə ilə yanaşma” psixologiyasını formalaşdırıb. İnsanlar artıq təkcə sosial şəbəkələrdə deyil, hətta bəzi xəbər portallarında yayılan məlumatlara da ehtiyatla yanaşırlar.
Sosioloqlar bildirir ki, informasiya etimadının azalması uzunmüddətli perspektivdə ciddi sosial nəticələr doğura bilər. Cəmiyyətin məlumatlara inamı zəiflədikcə ictimai rəyin formalaşması çətinləşir, qarışıqlıq və yanlış yönləndirmə riski artır.
Bununla belə, müsbət tendensiyalar da müşahidə olunur. Bir çox media orqanları artıq faktların yoxlanılması mexanizmlərini gücləndirir, oxucular isə daha çox mənbə müqayisəsi etməyə başlayır. Bu isə informasiya mədəniyyətinin tədricən formalaşdığını göstərir.
Nəticə etibarilə, cəmiyyətin informasiya xəbərlərinə etibarı həm media məsuliyyəti, həm də oxucu davranışı ilə birbaşa bağlıdır. Etibarlı informasiya mühiti yalnız doğru xəbərin verilməsi ilə deyil, həm də onun düzgün qəbul edilməsi ilə formalaşır.
İLKİNxeber.az informasiya agentliyi olaraq qeyd edirik ki, informasiya savadlılığının artırılması və dezinformasiyaya qarşı ictimai maarifləndirmə bu prosesdə həlledici rol oynayır.
