Yay aylarında bazarlarda və marketlərdə meyvə bolluğu müşahidə olunur. Qarpız, yemiş, şaftalı, ərik, gilas, albalı və digər mövsümü meyvələr süfrələrin əsas məhsullarına çevrilir. Bu məhsulların sağlamlıq üçün faydalı olduğu hər kəsə məlumdur. Lakin onların düzgün seçilməsi, saxlanılması və istehlak qaydaları barədə məlumatlılıq kifayət qədər deyil.
ilkinxeber.az informasiya agentliyinin araşdırması göstərir ki, mövsümündə yetişən meyvələr həm qida dəyərinə, həm də vitamin və mineral tərkibinə görə digər dövrlərdə satışa çıxarılan məhsullardan daha zəngin olur. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, təbii şəraitdə yetişən meyvələrdə C vitamini, A vitamini, kalium, maqnezium, fol turşusu və antioksidant maddələrin miqdarı daha yüksək olur.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı gündə ən azı 400 qram meyvə və tərəvəz qəbulunu tövsiyə edir. Araşdırmalar göstərir ki, bu norma ürək damar xəstəlikləri, insult, piylənmə və bəzi xərçəng növlərinin riskini azaltmağa kömək edir.
Araşdırma zamanı məlum olub ki, hər meyvənin özünəməxsus üstünlüyü var. Qarpız yüksək su tərkibi sayəsində yay istisində orqanizmin maye balansını qorumağa kömək edir. Ərik göz sağlamlığı üçün vacib olan A vitamini ilə zəngindir. Gilas və albalının tərkibindəki antioksidantlar iltihabın azalmasına və hüceyrələrin qorunmasına dəstək verir. Şaftalı və gavalı isə həzm sisteminin fəaliyyətini yaxşılaşdıran lif mənbələrindən hesab olunur.
Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, faydalı olması meyvələrin məhdudiyyətsiz istehlak edilə biləcəyi anlamına gəlmir. Meyvələrin tərkibində olan təbii şəkər normadan artıq qəbul edildikdə xüsusilə şəkərli diabetdən əziyyət çəkən insanlar üçün risk yarada bilər. Həddindən artıq meyvə qəbulu bəzi hallarda köp, ishal, qarın ağrısı və həzm pozğunluqları ilə nəticələnə bilər.
Araşdırma zamanı diqqət çəkən məqamlardan biri də pestisid qalıqları ilə bağlıdır. Kənd təsərrüfatında məhsuldarlığı artırmaq üçün istifadə olunan bəzi kimyəvi vasitələrin izləri meyvələrin üzərində qala bilər. Buna görə mütəxəssislər meyvələrin axar su altında yaxşı yuyulmasını, bəzi hallarda isə qabığının soyulmasını tövsiyə edirlər.
Dietoloqlar meyvə şirələrinin bütöv meyvəni əvəz etmədiyini bildirirlər. Çünki şirə hazırlanarkən lifin böyük hissəsi itir və şəkər daha sürətlə qana sorulur. Bu isə qanda qlükoza səviyyəsinin daha tez yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Qiymət statistikası da maraqlı mənzərə ortaya qoyur. Yay mövsümündə yerli istehsal artdığı üçün bir çox meyvənin qiyməti yaz ayları ilə müqayisədə aşağı düşür. Bu isə əhalinin sağlam qidalanma imkanlarını artıran əsas amillərdən biri hesab olunur.
Araşdırmanın nəticəsi göstərir ki, mövsümü meyvələr sağlam qidalanmanın vacib hissəsidir. Onlardan düzgün miqdarda istifadə etmək, gigiyenik qaydalara əməl etmək və müxtəlif meyvələri balanslı şəkildə rasiona daxil etmək daha çox fayda verir. Sağlamlıq üçün əsas meyar isə təkcə hansı meyvəni yemək deyil, onu nə qədər və necə istehlak etməkdir.
