Üzüm yay mövsümünün ən çox istifadə olunan meyvələrindən biridir. Şirin dadı ilə seçilən bu meyvə həm vitamin və minerallarla, həm də antioksidant xüsusiyyətlərə malik bioloji aktiv maddələrlə zəngindir. Lakin mütəxəssislər üzümün faydalı olması ilə yanaşı, normadan artıq istehlakının müəyyən mənfi təsirlər yarada biləcəyini bildirirlər.
ilkinxeber.az informasiya agentliyinin araşdırmasına görə, üzümün tərkibində polifenollar, flavonoidlər, antosianinlər və resveratrol kimi maddələr mövcuddur. Xüsusilə tünd rəngli üzüm sortlarında bu birləşmələrin miqdarı daha yüksək ola bilər.
Elmi araşdırmalar üzüm və üzüm məhsullarının ürək-damar sistemi üçün müəyyən müsbət təsirlər göstərə biləcəyini ortaya qoyub. 30 randomizə edilmiş klinik sınağın nəticələrini əhatə edən meta-analizdə üzüm məhsullarının sistolik qan təzyiqini orta hesabla 3,17 mm civə sütunu azaltdığı müəyyən edilib.
Digər geniş meta-analizdə 48 randomizə edilmiş klinik sınağın nəticələri araşdırılıb. Üzüm məhsullarından istifadə ümumi xolesterinin orta hesabla 6,2 mq/dL, LDL xolesterinin isə 5 mq/dL azalması ilə əlaqələndirilib.
Üzümün qan şəkərinə təsiri ilə bağlı nəticələr isə daha mürəkkəbdir. 29 klinik tədqiqat və 1 297 iştirakçının məlumatlarının təhlilində üzüm və üzüm məhsullarının insulin müqavimətinin müəyyən göstəricilərinə müsbət təsir göstərə bildiyi müəyyən olunub. Bununla belə, uzunmüddətli qan şəkəri göstəricisi olan HbA1c üzrə əhəmiyyətli dəyişiklik qeydə alınmayıb.
Üzümün digər üstünlüklərindən biri antioksidant tərkibidir. Antioksidantlar orqanizmdə oksidləşdirici stresslə mübarizədə rol oynayır. Lakin laboratoriya şəraitində müəyyən edilən təsirləri birbaşa insanlarda xəstəliklərin müalicəsi kimi təqdim etmək düzgün deyil.
Bəs üzüm nə zaman zərərli ola bilər?
Əsas risk həddindən artıq istehlakla bağlıdır. Üzüm təbii şəkərlərlə zəngindir və böyük miqdarda qəbul edildikdə gündəlik şəkər və kalori qəbulunu əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Xüsusilə şəkərli diabeti olan şəxslərin porsiya miqdarına diqqət etməsi vacibdir.
Çox miqdarda üzüm istehlakı bəzi insanlarda köp, qarında narahatlıq və ishala da səbəb ola bilər. Kişmişdə isə şəkər daha konsentrasiyalı olduğundan porsiyaya nəzarət daha önəmlidir.
Qidalanma baxımından bütöv üzümün üzüm şirəsindən üstün tərəflərindən biri lif tərkibidir. Meyvənin bütöv formada yeyilməsi toxluq hissinin yaranmasına və şəkərin daha tədricən qəbul edilməsinə kömək edə bilər.
Beləliklə, elmi statistikalar üzümün sağlam qidalanmanın faydalı hissəsi ola biləcəyini göstərir. Lakin onu hər hansı xəstəliyin müalicəsi kimi qəbul etmək düzgün deyil. Ən optimal yanaşma üzümü ölçülü porsiyada və mümkün qədər bütöv şəkildə istehlak etməkdir.
Üzümün faydası onun miqdarından da asılıdır. Faydalı qida həddindən artıq qəbul edildikdə faydasını itirə bilər.
