Türk dünyasının gələcəyi ilə bağlı mühüm mesaj

Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) son illərdə inkişafı onun yalnız ortaq tarix, dil və mədəni dəyərlər əsasında əməkdaşlıq platforması olmadığını göstərir. Təşkilat iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat, investisiya, təhlükəsizlik və beynəlxalq münasibətlər kimi strateji sahələri əhatə edən geniş əməkdaşlıq mexanizminə çevrilir.
İlkinxeber.az informasiya agentliyi məlumat verir ki, Prezident İlham Əliyevin sentyabrın 17-də TDT-nin Baş katibini, eləcə də üzv və müşahidəçi dövlətlərin təhlükəsizlik strukturlarının nümayəndələrini qəbul edərkən səsləndirdiyi fikirlər təşkilatın qarşıdakı mərhələdəki əsas hədəflərinə diqqət çəkib.
Prezidentin çıxışından aydın olur ki, Azərbaycanın TDT-yə yanaşması yalnız təşkilat daxilində əməkdaşlığın inkişafı ilə məhdudlaşmır. Bakı TDT-nin beynəlxalq nüfuzunun artırılmasını, təhlükəsizlik mexanizmlərinin gücləndirilməsini, enerji və nəqliyyat imkanlarının daha səmərəli şəkildə əlaqələndirilməsini əsas istiqamətlərdən biri hesab edir.
Bakı Türk dünyasının dialoq məkanına çevrilir
Son günlər Bakıda TDT çərçivəsində müxtəlif istiqamətləri əhatə edən tədbirlərin keçirilməsi Azərbaycanın təşkilat daxilindəki rolunu da gündəmə gətirir.
Bir neçə gün əvvəl Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin dini liderləri Bakıda bir araya gəlib. Ardınca təhlükəsizlik şuralarının katiblərinin toplantısının keçirilməsi Türk dünyasının həm humanitar, həm də təhlükəsizlik gündəminin Azərbaycanda müzakirə edildiyini göstərir.
Bu tədbirlər yalnız görüşlərin keçirilməsi baxımından deyil, əhatə etdiyi sahələrə görə də diqqət çəkir. Dini liderlərin toplantısı mənəvi və humanitar əlaqələri, təhlükəsizlik strukturlarının görüşü isə milli və regional təhlükəsizlik məsələlərində əməkdaşlığı ön plana çıxarır.
Beləliklə, Bakı TDT çərçivəsində müxtəlif istiqamətlər üzrə dialoqun aparıldığı mühüm platformalardan birinə çevrilir.
TDT qarşısında daha böyük hədəf var
Prezident İlham Əliyev çıxışında TDT-nin beynəlxalq mövqeyinin gücləndirilməsinin vacibliyini xüsusi vurğulayıb.
“Biz TDT-ni birgə səylərimizlə aparıcı beynəlxalq institutlardan, aparıcı beynəlxalq təşkilatlardan birinə çevirməyə çalışmalıyıq”, – deyə dövlət başçısı bildirib.
2009-cu ildə Naxçıvanda əsası qoyulan əməkdaşlıq mexanizmi ötən illər ərzində daha geniş institusional struktura çevrilib. Bu gün TDT-nin gündəliyində iqtisadiyyat, investisiya, logistika, enerji, təhlükəsizlik və beynəlxalq əməkdaşlıq kimi istiqamətlər mühüm yer tutur.
Dövlət başçıları səviyyəsində təmasların intensivləşdirilməsi də bu prosesin əsas elementlərindəndir. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə qeyri-rəsmi Zirvə görüşlərinin keçirilməsi Türk dövlətləri arasında daha çevik siyasi dialoq imkanlarının yaradılmasına xidmət edir.
Prezident İlham Əliyev dövlət başçılarının ildə bir dəfə görüşməsinin kifayət olmadığını qeyd edib. Şuşada keçirilən ilk qeyri-rəsmi Zirvə görüşü isə Azərbaycanın bu istiqamətdəki təşəbbüslərindən biri kimi diqqət çəkib.
Enerji və nəqliyyat əsas istiqamətlərdəndir
TDT-nin coğrafi mövqeyi təşkilatın enerji və nəqliyyat sahəsində imkanlarını da ön plana çıxarır.
Xəzər dənizindən Mərkəzi Asiyaya, Cənubi Qafqazdan Türkiyəyə və daha sonra Avropa bazarlarına uzanan marşrutlar Türk dövlətlərini mühüm nəqliyyat və enerji bağlantılarının mərkəzində yerləşdirir.
Prezident İlham Əliyevin “Bu gün enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat bağlantıları olmadan, ümumiyyətlə təhlükəsizlikdən danışmaq mümkün deyil” fikri də bu istiqamətlərin strateji əhəmiyyətini ortaya qoyur.
Azərbaycan bu prosesdə xüsusi coğrafi mövqeyə malikdir. Ölkəmiz enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara çıxarılmasında, eləcə də Mərkəzi Asiya ölkələrinin resurslarının Xəzər üzərindən Qərbə daşınmasında mühüm tranzit imkanlarına sahibdir.
Bu baxımdan Azərbaycan Şərq və Qərb arasında nəqliyyat, enerji və logistika əlaqələrinin inkişafında mühüm rol oynayan ölkələrdən biridir.
Azərbaycan Türk dövlətləri ilə əlaqələri genişləndirir
Azərbaycanın TDT çərçivəsində siyasətinin digər mühüm istiqaməti üzv dövlətlərlə ikitərəfli münasibətlərin inkişafıdır.
Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistanla müttəfiqlik haqqında müqavilə və bəyannamələrin imzalanması münasibətlərin siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik sahələrində daha sistemli xarakter almasına imkan yaradıb.
Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla birgə investisiya fondlarının yaradılması isə iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində atılan addımlardan biridir.
Bu prosesdə çoxtərəfli və ikitərəfli əməkdaşlıq bir-birini tamamlayır. TDT ümumi əməkdaşlıq platforması rolunu oynayırsa, ayrı-ayrı ölkələrlə qurulan müttəfiqlik və investisiya mexanizmləri həmin əməkdaşlığın praktiki istiqamətlərini genişləndirir.
Prezident İlham Əliyevin “Türk dünyası bizim ailəmizdir və bizim başqa ailəmiz yoxdur” fikri də Azərbaycanın xarici siyasətində Türk dünyasının yerinə dair mövqeyi ifadə edir.
Təhlükəsizlik gündəliyi genişlənir
TDT-nin potensialı yalnız iqtisadi göstəricilərlə məhdudlaşmır. Üzv dövlətləri birləşdirən ortaq tarix, mədəniyyət və dil əlaqələri əməkdaşlığın sosial və humanitar əsaslarını formalaşdırır.
Bununla yanaşı, müasir dövrdə təhlükəsizlik anlayışı da genişlənib. Artıq təhlükəsizlik yalnız hərbi sahə ilə məhdudlaşmır. Enerji, nəqliyyat, informasiya, iqtisadiyyat və texnologiya sahələri də təhlükəsizlik məsələlərinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.
Bu baxımdan TDT ölkələrinin təhlükəsizlik strukturlarının nümayəndələrinin Bakıda bir araya gəlməsi təşkilat daxilində koordinasiyanın yeni istiqamətlərinin müzakirəsi baxımından diqqət çəkir.
Türk dünyasında yeni mərhələ
Türk dünyasında əməkdaşlığın inkişafında son illərin əsas xüsusiyyətlərindən biri tarixi və mədəni yaxınlığın konkret siyasi və iqtisadi mexanizmlərlə tamamlanmasıdır.
Əvvəllər daha çox mədəni və mənəvi həmrəylik üzərində qurulan əməkdaşlıq gündəliyinə bu gün enerji, nəqliyyat, investisiya, təhlükəsizlik və beynəlxalq koordinasiya kimi məsələlər də daxil edilib.
Azərbaycanın təşəbbüsü ilə keçirilən qeyri-rəsmi Zirvə görüşləri, TDT ölkələri ilə müttəfiqlik münasibətlərinin inkişafı, investisiya fondlarının yaradılması, enerji və nəqliyyat bağlantılarının gücləndirilməsi bu prosesin əsas istiqamətlərini təşkil edir.
Prezident İlham Əliyevin sözlərinə görə, qarşıda dövlətlər və xalqlar arasında daha sıx əlaqələrin qurulması və TDT-nin beynəlxalq arenadakı rolunun gücləndirilməsi dayanır.
Beləliklə, TDT-nin qarşısında duran əsas məsələlərdən biri ortaq tarixi və mədəni dəyərləri daha geniş siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik əməkdaşlığına çevirməkdir.
Azərbaycan isə coğrafi mövqeyi, enerji və nəqliyyat imkanları, eləcə də Türk dövlətləri ilə inkişaf edən ikitərəfli münasibətləri ilə bu prosesdə fəal iştirak edən ölkələrdən biri kimi çıxış edir.