Müasir insanın ən böyük problemlərindən biri yalnız qazancının az olması deyil, qazancı ilə həyatı arasında tarazlıq yarada bilməməsidir. Bu gün cəmiyyətdə borc anlayışı adi bir hala çevrilib. İnsanlar bəzən ehtiyaclarını qarşılamaq, bəzən isə ətrafın yaratdığı həyat standartlarına uyğunlaşmaq üçün borca üz tuturlar.
Borc ilk baxışda problemin həlli kimi görünür. İnsan istədiyi əşyaya sahib olur, planını həyata keçirir, ehtiyacını qarşılayır. Lakin gələcək gəlirlər hesablanmadan götürülən borc zamanla insanın həyatına təsir edən görünməz yükə çevrilir.
Müasir dövrdə insanların üzərində böyük bir istehlak təzyiqi var. Sosial şəbəkələrdə nümayiş etdirilən dəbdəbəli həyat, bahalı avtomobillər, səyahətlər və lüks görüntülər bir çox insanda “mən də belə yaşamalıyam” düşüncəsi yaradır. İnsan bəzən sahib olduğu ilə kifayətlənmək əvəzinə, sahib olmadığı şeylərə çatmaq üçün maliyyə imkanlarını aşır.
Əslində borc təkcə iqtisadi məsələ deyil. Onun arxasında psixoloji səbəblər də dayanır. İnsan gələcək narahatlığı, sosial müqayisə və daha yaxşı həyat arzusu ilə bəzən düzgün hesablamadan qərar verir. Nəticədə bu günün rahatlığı üçün atılan addım sabahın narahatlığına çevrilir.
Ailələrdə yaranan maliyyə çətinliklərinin əsas səbəblərindən biri də gəlir və xərclər arasında düzgün balansın qurulmamasıdır. Borc artdıqca insanın düşüncəsi də dəyişir. O, həyatını inkişaf etdirməkdən çox, ödənişləri necə çatdırmaq barədə düşünməyə başlayır. Bu vəziyyət isə həm psixoloji gərginlik yaradır, həm də ailə münasibətlərinə təsir göstərir.
Cəmiyyət üçün vacib məsələlərdən biri maliyyə savadlılığının artırılmasıdır. İnsan yalnız pul qazanmağı deyil, qazandığı pulu idarə etməyi də öyrənməlidir. Ehtiyac və istək arasındakı fərqi anlamaq, gələcəyi planlaşdırmaq, riskləri qiymətləndirmək müasir həyatın vacib bacarıqlarından biridir.
Borc bəzən insanın həyatında bir vasitə ola bilər. Lakin borc insanın bütün qərarlarını idarə etməyə başlayanda problem yaranır. Maddi azadlıq yalnız çox qazanmaqla deyil, düzgün seçim etmək bacarığı ilə də bağlıdır.
Cəmiyyətin inkişafı yalnız binaların, yolların və iqtisadi göstəricilərin artması ilə ölçülmür. Əsas göstəricilərdən biri insanların öz həyatlarına nə qədər nəzarət edə bilməsidir.
İnsan sahib olduğu imkanları düzgün qiymətləndirdikdə, gələcəyini planlaşdırdıqda və məsuliyyətli qərarlar verdikdə borc həyatının yükünə deyil, məqsədlərinə çatmaq üçün bir vasitəyə çevrilə bilər.
Çünki insanın ən böyük sərvəti yalnız qazandığı pul deyil, həmin pulu və həyatını necə idarə etməsidir.
