Bir vaxtlar insanlar küçələrdə görüşərdi. Göz gözə baxar, dərdini danışar, sevincini paylaşardı. İndi isə hamı eyni masada oturub fərqli ekranlara baxır. Barmaqlar danışır, gözlər susur, qəlblər isə yavaş yavaş yorulur.
Sosial şəbəkələr insanı öldürür. Təkcə fiziki deyil, mənəvi şəkildə də.
Bu ölüm səssiz olur. İnsan əvvəlcə vaxtını itirir. Sonra hisslərini. Daha sonra isə özünü.
Bu gün bir çox insan səhər gözünü açar açmaz telefona baxır. Kim nə paylaşdı, kim kimi bəyəndi, kim haradadır… İnsan artıq öz həyatı ilə deyil, başqalarının nümayiş etdirdiyi saxta həyatlarla yaşayır. Hər kəs xoşbəxt görünməyə çalışır. Amma ekran sönəndə o “xoşbəxt” insanların çoxu öz tənhalığı ilə baş başa qalır.
Virtual aləm insanları müqayisə xəstəsinə çevirib. Kiminsə bahalı maşını, dəbdəbəli həyatı, süni gülüşü başqa bir insanın içində natamamlıq yaradır. İnsan öz həyatını kiçik görməyə başlayır. Halbuki sosial şəbəkələr həqiqəti yox, seçilmiş görüntüləri göstərir.
Ən təhlükəlisi isə budur: insanlar artıq hiss etməyi unudur.
Bir uşağın gülüşü əvvəlki qədər maraqlı deyil. Gün batımı şəkil çəkdirmək üçün izlənilir. Yardım edən adam belə əvvəl kameranı açır. Səmimiyyət nümayişə çevrilib.
Sosial şəbəkələr ailələri də dəyişdi. Eyni evdə yaşayan insanlar bir birindən uzaq düşdü. Ana telefonunda, ata başqa ekranda, övlad isə virtual oyunların içində itib gedir. Söhbətlər azalır, susqunluq artır.
İnsan beyni fasiləsiz informasiya hücumuna məruz qalır. Qısa videolar, bitməyən xəbərlər, mənasız mübahisələr insanı yorur. Diqqət dağılır, əsəblər gərginləşir, yuxular pozulur. İnsan sakit qalmağı bacarmır.
Ən ağrılı tərəf isə budur ki, virtual aləm insanı gerçək sevgidən uzaqlaşdırır. İnsan artıq toxunmağa yox, yazmağa üstünlük verir. “Necəsən?” sualı belə ürəkdən deyil, avtomatik yazılır.
Texnologiya düşmən deyil. Problem insanın ona əsir düşməsindədir.
Sosial şəbəkələr düzgün istifadə ediləndə faydalı ola bilər. İnsanlar bilgi öyrənə, dünyadan xəbər tuta, əlaqə qura bilər. Amma həyat ekranın içində yaşananda insan gerçək dünyanı itirir.
Bəlkə də ən böyük faciə budur:
İnsanlar artıq yaşamaq əvəzinə paylaşmağa çalışır.
Bir gün telefonların işığı sönəcək. Amma itirilən zaman geri qayıtmayacaq. İnsan yenidən insana dönməyi bacarmalıdır. Çünki virtual dünya nə qədər parlaq görünsə də, gerçək həyat bir ekranın içinə sığacaq qədər kiçik deyil.
İlkin Şakiroğlu
