Pomidor və xiyar Azərbaycan mətbəxində ən çox istifadə olunan tərəvəzlər sırasında yer alır. Xüsusilə yay aylarında süfrələrdə demək olar ki, hər gün rast gəlinən bu məhsullar həm dadına, həm də qida dəyərinə görə geniş istifadə olunur. ilkinxeber.az informasiya agentliyinin araşdırmasına görə, pomidor və xiyarın orqanizm üçün bir sıra faydaları olsa da, onların qəbulunda müəyyən məqamlara diqqət yetirmək lazımdır.
Pomidorun əsas üstünlüklərindən biri onun likopenlə zəngin olmasıdır. Likopen güclü antioksidant maddədir və hüceyrələri oksidləşdirici stresin təsirindən qorumağa kömək edir. Pomidorun tərkibində C vitamini, kalium, folat və lif də var. Müntəzəm və balanslı qidalanmanın tərkibində pomidor ürək-damar sağlamlığının qorunmasına müsbət təsir göstərə bilən məhsullardan hesab olunur.
Pomidorun maraqlı xüsusiyyətlərindən biri də likopenin bişmiş halda orqanizm tərəfindən daha asan mənimsənilə bilməsidir. Buna görə pomidoru yalnız çiy deyil, bişmiş formada da qəbul etmək mümkündür. Lakin pomidor məhsullarına çox miqdarda duz, şəkər və yağ əlavə edilməsi onların qida xüsusiyyətlərinə mənfi təsir göstərə bilər.
Pomidor hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun olmaya bilər. Turşuluğu yüksək olduğuna görə bəzi insanlarda mədə yanması və reflüks şikayətlərini artıra bilər. Pomidora qarşı allergiyası olan insanlarda isə müxtəlif allergik reaksiyalar yarana bilər.
Xiyarın ən mühüm xüsusiyyəti yüksək su tərkibidir. Xiyarın böyük hissəsi sudan ibarətdir və bu səbəbdən orqanizmin gündəlik maye ehtiyacına müəyyən qədər töhfə verə bilər. Onun tərkibində lif və müxtəlif vitamin və minerallar da mövcuddur. Kalorisinin aşağı olması xiyarı yüngül qidalanma üçün əlverişli tərəvəzlərdən birinə çevirir.
ilkinxeber.az informasiya agentliyinin araşdırması göstərir ki, xiyarın faydaları barədə cəmiyyətdə çoxlu şişirdilmiş fikirlər də mövcuddur. Xiyarın orqanizmdəki bütün toksinləri təmizləməsi və müxtəlif xəstəlikləri müalicə etməsi barədə iddiaların ciddi elmi əsası yoxdur. Xiyar faydalı qida məhsuludur, lakin dərman vasitəsi deyil.
Xiyar bəzi insanlarda həzm problemlərinə səbəb ola bilər. Xüsusilə həssas həzm sistemi olan şəxslərdə çiy tərəvəzlərin çox qəbul edilməsi köp və qarında narahatlıq yarada bilər. Turşuya qoyulmuş xiyar isə ayrıca qiymətləndirilməlidir. Belə məhsullarda duzun miqdarı yüksək ola bilər və həddindən artıq duz qəbulu sağlamlıq baxımından arzuolunmazdır.
Pomidor və xiyarın birlikdə yeyilməsinin zərərli olması barədə də müxtəlif fikirlər yayılıb. Sağlam insanlarda bu iki tərəvəzin birlikdə qəbul edilməsinin xüsusi təhlükə yaratdığını göstərən mötəbər elmi əsas yoxdur. Onların birlikdə salatda istifadə edilməsi normal qidalanmanın bir hissəsi ola bilər.
Tərəvəzlərin gigiyenası da mühüm məsələdir. Pomidor və xiyar çiy halda yeyildiyi üçün istehlakdan əvvəl yaxşı yuyulmalıdır. Zədələnmiş, kiflənmiş və xarab olmuş tərəvəzlər isə istifadə edilməməlidir.
Nəticə etibarilə, pomidor və xiyar sağlam və balanslı qidalanmada faydalı yer tuta bilən tərəvəzlərdir. Pomidor likopen və digər qida maddələri ilə, xiyar isə yüksək su tərkibi və aşağı kalorili olması ilə seçilir. Bununla yanaşı, onların həddindən artıq qəbul edilməsi və ya fərdi həssaslıqların nəzərə alınmaması müəyyən narahatlıqlar yarada bilər.
ilkinxeber.az informasiya agentliyinin araşdırmasına əsasən, sağlam qidalanmanın əsas prinsipi bir məhsulu möcüzəvi vasitə kimi təqdim etmək deyil. Pomidor və xiyar da digər tərəvəzlər kimi müxtəlif və balanslı qidalanmanın tərkibində qəbul edildikdə daha çox fayda verir.
